Procedury organizowania wycieczek szkolnych

Podstawa prawna

1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., art. 22, ust. 2, pkt 12 (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.),
2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki(Dz. U. z 2001 r. Nr 135, poz. 1516),
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki(Dz. U. z 2014 r., poz. 1150),
4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 z późn. zm.),
5. Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 208, poz. 1240),
6. Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich(Dz. U. z 2011 r. Nr 208, poz. 1241),
7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 września 2005 r. w sprawie wzoru formularza listy podróżujących dla wycieczek w Unii Europejskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1582).

§1

Turystyka i krajoznawstwo w szkole mogą być organizowane w ramach zajęć lekcyjnych, pozalekcyjnych i pozaszkolnych.

§2

Dopuszcza się następujące formy wycieczek/imprez:

1. Wycieczki przedmiotowe (uzupełnienie obowiązującego programu nauczania). 2. Wycieczki krajoznawczo-turystyczne (wzbogacenie procesu dydaktycznego, wychowawczego – nie wymagają od uczestnika przygotowania kondycyjnego i specjalistycznego). 3. Imprezy krajoznawczo-turystyczne ( biwaki, turnieje, konkursy, które kształtują kulturę wypoczynku młodzieży).
2. Wycieczki krajoznawczo-turystyczne (wzbogacenie procesu dydaktycznego, wychowawczego – nie wymagają od uczestnika przygotowania kondycyjnego i specjalistycznego).
3. Imprezy krajoznawczo-turystyczne ( biwaki, turnieje, konkursy, które kształtują kulturę wypoczynku młodzieży).
4. Imprezy turystyki kwalifikowanej i obozy wędrowne (wymagają przygotowania kondycyjnego i specjalistycznego, w tym posługiwania się specjalistycznym sprzętem). 5. Imprezy wyjazdowe (zielone szkoły, szkoły zimowe, szkoły ekologiczne, które związane są z realizacją programu nauczania).

§3

Obowiązki dyrektora

1. Wyraża zgodę na organizację wycieczki/imprezy po uprzednim upewnieniu się, że założenia organizacyjne i program wycieczki/imprezy dostosowany jest do wieku, zainteresowań, potrzeb, stanu zdrowia, sprawności fizycznej, stopnia przygotowania, umiejętności specjalistycznych uczestników.
2. Zatwierdza kartę i harmonogram wycieczki/imprezy wraz z opracowanym programem wyjazdu (karta – druk wygenerowany z dziennika elektronicznego, harmonogram/program – osobny dokument).
3. Zatwierdza listę uczestników wycieczki/imprezy, na której widnieją imiona i nazwiska, wiek lub data urodzenia, adres zamieszkania, numer kontaktowy do rodziców/prawnych opiekunów oraz adnotację o ubezpieczeniu (lista wygenerowana z dziennika elektronicznego).
4. Zawiadamia organ prowadzący oraz organ nadzoru pedagogicznego, jeśli wycieczka/impreza odbywa się zagranicą.
5. Wyznacza kierownika wycieczki/imprezy oraz opiekunów spośród kadry pedagogicznej.
6. Określa ilość opiekunów uwzględniając doświadczenie opiekunów, wiek, stopień rozwoju psychofizycznego, stan zdrowia, stopień zdyscyplinowania uczestników oraz specyfikę wycieczki/imprezy, charakterystykę terenu, środki transportu.

§4

Dyrektor może wyrazić zgodę na łączenie funkcji kierownika i opiekuna wycieczki/imprezy, o ile bierze w niej udział jedynie kilkoro uczniów.

§5

Kierownikiem wycieczki/imprezy może być inna osoba pełnoletnia, wyznaczona przez dyrektora, która ukończyła kurs kierowników wycieczek szkolnych, jest instruktorem harcerskim lub posiada uprawnienia przodownika/instruktora turystyki kwalifikowanej, przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. W przypadku wyjazdów zagranicznych musi być to osoba znająca język obcy w stopniu komunikatywnym.

§6

Kierownikiem obozu wędrownego może być osoba, która ukończyła kurs dla kierowników obozów wędrownych, jest instruktorem harcerskim lub posiada uprawnienia przodownika/instruktora turystyki kwalifikowanej, przewodnika turystycznego lub pilota .

§7

Kierownikiem imprezy turystyki kwalifikowanej może być osoba, która posiada uprawnienia przewodnika turystycznego, przodownika/instruktora turystyki kwalifikowanej, pilota wycieczek lub stopień trenera lub instruktora odpowiedniej dyscypliny sportu.

§8

Obowiązki kierownika wycieczki/imprezy

1. Opracowuje program, harmonogram i kosztorys wycieczki/imprezy.
2. Precyzuje właściwą organizację z uwzględnieniem Szkolnego Regulaminu Wycieczek, założenia programowe, charakterystykę terenu, warunki pogodowe danego obszaru, doświadczenia uczestników i opiekunów.
3. Ustala bazę noclegową i organizuje transport.
4. Sporządza dokumentację wycieczki/imprezy (karta wycieczka, lista uczestników, zgody rodziców, prawnych opiekunów, zapoznanie z regulaminem i przepisów bhp, listy wpłat z podpisami, paragony, bilety, faktury, rozliczenie).
5. Sprawuje nadzór nad prawidłowym przebiegiem wycieczki/imprezy.
6. Informuje niezwłocznie dyrektora szkoły o bezpiecznym dotarciu do miejsca zakwaterowania oraz powrocie z wycieczki.
7. Powierza zadania opiekunom.
8. Powierza zadania uczestnikom.
9. Nadzoruje zaopatrzenie w sprawny sprzęt i apteczkę pierwszej pomocy.
10. Ubezpiecza uczestników wycieczki/imprezy zagranicznej (NNW i koszty leczenia poza granicami kraju).
11. Dysponuje środkami finansowymi, dokonuje podsumowania, rozliczenia wycieczki/imprezy i przekazuje je dyrektorowi.
12. Kierownik zobowiązany jest powiadomić Policję o planowanej wycieczce celem sprawdzenia stanu technicznego autokaru.

§9

Opiekunem wycieczki/imprezy może być nauczyciel po uzyskaniu zgody dyrektora.

§10

Obowiązki opiekuna:

1. Sprawuje opiekę nad powierzonymi uczniami.
2. Współpracuje z kierownikiem i wykonuje powierzone mu zadania.
3. Sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przez uczestników regulaminu i zasad bezpieczeństwa.
4. Nadzoruje wykonanie przydzielonych uczniom zadań.
5. Wykonuje inne polecenia kierownika.

§11

Dokumentacja wycieczki/imprezy

Dokumentacje wycieczki/imprezy kierownik wycieczki przedkłada dyrektorowi szkoły najpóźniej na 3 dni przed planowaną wycieczką, a w przypadku wyjazdu zagranicznego na 2 tyg. przed planowaną wycieczką.

1. Karta wycieczki z imienną listą uczestników (imiona i nazwiska, wiek lub data urodzenia, adres zamieszkania, numer kontaktowy do rodziców/prawnych opiekunów oraz adnotację o ubezpieczeniu – lista wygenerowana z dziennika elektronicznego, adres noclegu, dane firmy transportowej).
2. Program/harmonogram wycieczki.
3. Pisemne oświadczenie rodzica/prawnego opiekuna, że wyraża zgodę na udział ucznia w wycieczce/imprezie (załączniki 1,). ( z wyjątkiem wycieczek przedmiotowych – wyjść do kina, teatru, itp. w ramach zajęć lekcyjnych – bez zgody).
4. Regulamin wycieczki/imprezy opracowany przez kierownika (załącznik 1) podpisany przez uczestników.
5. Numer legitymacji oraz imię i nazwisko przewodnika górskiego/pilota (jeśli dotyczy).
6. Dokumentacja powypadkowa zgodnie z rozdz. 4 Rozporządzenia MENiS z dn. 31.12.2002 r. ws. bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (jeśli dotyczy).
7. Sprawozdanie finansowe (rozliczenie kosztów zakwaterowania, wyżywienia, transportu, wydatków programowych, załącznik 3).
8. Sprawozdanie merytoryczne potwierdzające realizację programu, ewentualnie o braku realizacji punktów programu z podaniem przyczyny (załącznik 4).
9. Dokumentację wycieczki sporządza się w dwóch egzemplarzach. Kopie pozostają w szkolnej dokumentacji, oryginał posiada kierownik wycieczki. Kierownik zobowiązany jest przechowywać dokumentację wycieczki przez okres 3 lat.

Dodatkowo w przypadku wyjazdów zagranicznych zawiadomienie organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny o organizacji wycieczki/imprezy musi zawierać:

a) Listę uczestników z podaniem ich wieku lub daty urodzenia (ze względu na ochronę danych osobowych należy unikać podawania numeru pesel). ( załącznik nr 5 )
b) Zawiadomienie o wycieczce/imprezie zagranicznej ( załącznik nr 6 ). Wzory dokumentów niezbędnych do złożenia w Kuratorium Oświaty dostępne również na stronie Gdańskiego Kuratorium Oświaty.

§12

Miejscem zbiórki – przed rozpoczęciem i zakończeniem wycieczki – jest plac przed szkołą, skąd uczniowie, po godzinie 19.00 udają się do domu wyłącznie pod opieką osób dorosłych.

§13

Każdy uczestnik wycieczki/imprezy zagranicznej, w zależności od kraju docelowego a także od krajów, przez które przebiega trasa wycieczki, musi posiadać dokument potwierdzający tożsamość tj. dowód osobisty lub paszport(legitymacja szkolna nie jest w tym przypadku dokumentem potwierdzającym tożsamość). Informacje na temat procedury związanej z wydawaniem dowodów osobistych można uzyskać we właściwej ze względu na miejsce stałego pobytu jednostce samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) a informacje na temat procedur związanych z wydawaniem paszportów, w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców –Oddział paszportowy.

§14

Cudzoziemscy uczniowie szkoły pochodzący z państw trzecich, niebędących członkami Unii Europejskiej, uczestniczący w wycieczce/imprezie szkolnej do innego państwa członkowskiego UE na zasadach określonych przez przepisy UE, mogą być objęci listą podróżujących dla wycieczek w UE sporządzaną przez dyrektora szkoły. Dane dotyczące cudzoziemców objętych listą podróżujących dla wycieczek w UE oraz ich prawo do ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej potwierdza, na wniosek dyrektora szkoły, wojewoda. Wzór formularza listy podróżujących pochodzących spoza Unii Europejskiej, dla wycieczek w Unii Europejskiej stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 września 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1582).

§15

Liczba opiekunów:

1. W obrębie tej samej miejscowości dopuszcza się opiekę jednego nauczyciela dla grupy 30 uczniów.
2. Przy korzystaniu z miejskich środków lokomocji – w obrębie tej samej miejscowości – 1 opiekun na 20 uczniów. Dla zapewnienia uczestnikom wycieczek szkolnych pełnego bezpieczeństwa dopuszcza się przydzielanie dodatkowych opiekunów spośród nauczycieli.
3. Opiekę nad uczestnikami wycieczek wyjazdowych poza miejscowość, która jest siedzibą szkoły –sprawuje jeden opiekun dla grupy 15 uczniów.
4. Opiekę nad uczestnikami wycieczek rowerowych sprawuje jeden opiekun dla grupy do 10 uczniów.
5. Opiekę nad uczestnikami wycieczek górskich powyżej 1000 m sprawuje jeden opiekun dla grupy do 10 uczniów.

§16

Oświadczenie rodziców/prawnych opiekunów, w tym wyrażenie zgody na przeprowadzenie wszelkich niezbędnych zabiegów lub operacji w stanach zagrażających życiu lub zdrowiu dziecka powinno być sporządzone w formie przedstawionej w załączniku nr 2.

§17

Rozliczenie finansowe wycieczki/imprezy powinno być sporządzone w formie przedstawionej w załączniku nr 3.

§18

Dopuszczalne jest zorganizowanie wycieczki/imprezy międzyoddziałowej. Wycieczka powinna być połączona z uzupełnieniem programu nauczania, bądź z realizacją zadań w ramach wzbogacenia procesu dydaktyczno-wychowawczego.

§19

W czasie korzystania podczas wycieczek/imprez z basenu, kąpielisk itp. należy się do regulaminów tam obowiązujących i zaleceń ratowników.

§20

W czasie wycieczek do Parków Narodowych należy stosować regulamin tych parków. Wycieczki górskie na tereny usytuowane powyżej 1000 m n.p.m. prowadzi przewodnik górski.

§21

W trakcie wycieczek rowerowych należy uwzględnić: długość dziennych odcinków trasy nie powinna przekraczać 50km (w zależności od wieku uczestników). Przeciętne tempo jazdy, uzależnione jest od ukształtowania terenu, warunków atmosferycznych, ruchu drogowego oraz wieku i sprawności fizycznej uczestników –powinno wynosić do 15km/godz. Należy unikać dróg o dużym nasileniu ruchu kołowego.

§22

Wycieczki połączone z biwakowaniem lub noclegiem w namiotach wymagają nadzorowania zwłaszcza przy ustawianiu i składaniu namiotów, rozpalaniu ogniska w miejscu do tego przeznaczonym, gaszeniu ogniska, przyrządzaniu posiłków na ognisku lub kuchence.

§23

Postępowanie w przypadku, gdy dziecko ulegnie wypadkowi

1. Udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej poszkodowanemu.
2. Zawiadomić służby ratownicze.
3. Skontaktować się z rodzicami (prawnymi opiekunami) w celu ustalenie listy leków i alergenów.
4. Jeżeli zachodzi potrzeba hospitalizacji ucznia –przewieźć go do szpitala.
5. Powiadomić dyrektora szkoły.

Zabrania się prowadzenia wycieczek z młodzieżą podczas burzy, śnieżycy i gołoledzi.

§24

Uczniowie, którzy nie uczestniczą w wycieczce lub imprezie organizowanej w dniach nauki szkolnej mają obowiązek brać udział w zajęciach szkolnych wskazanych przez wychowawcę za zgoda dyrektora szkoły. Listę tych uczniów przekazuje wychowawca do klasy, w której będą się odbywać zajęcia.

Załącznik nr 1

Regulamin wycieczki

Zachowanie człowieka w miejscach publicznych daje świadectwo o jego kulturze, może mieć również wpływ na bezpieczeństwo wielu osób. Uczestnik wycieczki szkolnej zobowiązany jest do:

1. złożenia pisemnej zgody rodziców/prawnych opiekunów na wyjazd lub swojej w przypadku uczniów pełnoletnich,
2. zapoznania się z harmonogramem i regulaminem wycieczki,
3. zabrania legitymacji szkolnej, dowodu osobistego lub paszportu,
4. ubrania się w odzież stosowną do warunków i miejsca wyjazdu,
5. punktualnego przyjścia na miejsce zbiórki,
6. przestrzegania zasad bezpieczeństwa w trakcie trwania wycieczki, w szczególności w środkach transportu i zajęcia miejsca wyznaczonego przez opiekuna,
7. stosowania się do wszystkich poleceń kierownika wycieczki opiekunów/przewodników,
8. informowania kierownika lub opiekuna o ewentualnych dolegliwościach oraz wszystkich problemach mających wpływ na bezpieczeństwo wycieczki,
9. pozostawienie w porządku wszystkich miejsc przebywania,
10. przestrzegania regulaminu wycieczki i Statutu Szkoły, godne reprezentowanie Szkoły na zewnątrz,
11. w czasie jazdy nie spacerowania, nie stawania na siedzeniu, nie wychylania się przez okno, nie zaśmiecania pojazdu,
12. korzystania z urządzeń technicznych/elektronicznych zgodnie z ich przeznaczeniem,
13. w czasie postoju i zwiedzania nie oddalania się od grupy bez zgody opiekuna,
14. dbania o higienę i schludny wygląd,
15. nie oddalania się z miejsca zakwaterowania bez zgody opiekuna,
16. w czasie przebywania w obiektach noclegowych/muzealnych itp. przestrzegania postanowień i regulaminów tych obiektów,
17. zachowywania się zgodnie z ogólnymi zasadami dobrego wychowania i kultury,
18. przestrzegania zakazu palenia papierosów, picia alkoholu, zażywania narkotyków oraz innych środków odurzających. Wobec uczestników, którzy nie przestrzegają regulaminu i zasad przepisów bezpieczeństwa, będą wyciągnięte konsekwencje zgodnie z kryteriami ocen z zachowania zawartymi w wewnątrzszkolnym systemie oceniania. W przypadku naruszenia przez ucznia regulaminu zawiadamia się jego rodziców (prawnych opiekunów) oraz dyrektora szkoły. Rodzice (prawni opiekunowie) zobowiązani są do natychmiastowego odebrania dziecka z wycieczki.

W przypadku konieczności wezwania karetki w związku z naruszeniem punktu regulaminu kosztami obciążani są rodzice / prawni opiekunowie.

Zobowiązanie uczniów: Zapoznałam/em się z regulaminem wycieczki i zobowiązuję się do jego przestrzegania.___________________________________ (data i podpis ucznia).

Załącznik nr 2

Zgoda rodziców/opiekunów na udział dziecka w wycieczce/imprezie krajoznawczo-turystycznej

Wyrażam zgodę na wyjazd mojego syna/córki……………………………………………………

Ucznia klasy……………………. .wycieczkę/imprezę turystyczno -krajoznawczą do …………………. organizowaną w dniach …………………………………………..

Jednocześnie informuję, iż syn/córka:

Choruje/nie choruje*na przewlekłe choroby ………………………………..
Zażywa/nie zażywa *na stałe leki ………………………………………………….
Jest uczulony(a)/nie jest uczulony(a)*……………………………………………
Dobrze/źle*znosi jazdę samochodem …………………………………………..
Inne uwagi ……………………………………………………………………………………

Dane osobowe uczestnika:

Imię i nazwisko ……………………………………………………………………………..
Adres zamieszkania……………………………………………………………………….
Telefon kontaktowy………………………………………………………………………
PESEL syna/córki……………………………………………………………………………

Zobowiązuję się do zapewnienia bezpieczeństwa dziecka w drodze pomiędzy miejscem zbiórki i rozwiązania wycieczki , a domem oraz pokrycia wszystkich kosztów związanych z udziałem w wycieczce i szkód poczynionych przez moje dziecko.
Wyrażam zgodę na przeprowadzenie wszelkich niezbędnych zabiegów lub operacji w stanach zagrażających zdrowiu i życiu mojego dziecka.
Oświadczam, iż zapoznałem się z regulaminem wycieczki.

1………………………………………………………………………………………………………………

Imię i nazwisko matki/prawnego opiekuna/podpis

2………………………………………………………………………………………………………………

Imię i nazwisko ojca/prawnego opiekuna/podpis

Załącznik nr 3

Rozliczenie finansowe wycieczki

I. DOCHODY (określić dokładną kwotę)

1. Wpłaty uczestników: liczba uczniów …. x …..zł = …..zł
2. Inne wpłaty: ……zł (np.dofinansowanie z Rady Rodziców)
3. RAZEM …..zł

II. WYDATKI

1. Koszt całej wycieczki (biuro podróży)………
lub:
1. Koszt wynajmu autobusu-przejazd i pobyt kierowcy…………
2. Koszt noclegu i wyżywienia:………..
3. Koszt atrakcji turystycznych: ……….

Razem wydatki: ………….. zł

III. Koszt wycieczki (imprezy) na 1 uczestnika: …….

IV. Pozostała kwota: ………..

na 1 uczestnika zostaje:…….

(określić sposób zagospodarowania kwoty – np. zwrot, wspólne wydatki klasowe itp.).

Kwota w wysokości ………… zł została oddana w całości w trakcie zebrania z rodzicami dn. ………….. Klasowej Radzie Rodziców wedle życzenia wszystkich rodziców.
Rozliczenia dokonał kierownik wycieczki (data i podpis) ………………………………
Rozliczenie przyjął (data i podpis) ………………………………………………..

Załącznik nr 4

Sprawozdanie z wycieczki

1. Klasa:
2. Termin i miejsce:
3. Kierownik/opiekunowie:
4. Zrealizowane punkty programu:
5. Niezrealizowane punkty programu oraz przyczyny (jeśli dotyczy):
6. Zwięzły opis zachowania uczestników(z podaniem nazwisk uczniów sprawujący problemy wychowawcze i uczniów z wyróżniającą się postawą):
7. Wypadki (jeśli dotyczy):
8. Uwagi/wnioski/inne:
9. Podpisy kierownika/opiekunów: