{"id":392,"date":"2025-09-01T20:53:07","date_gmt":"2025-09-01T18:53:07","guid":{"rendered":"http:\/\/sp1slupsk.pl\/?page_id=392"},"modified":"2026-04-09T17:48:39","modified_gmt":"2026-04-09T15:48:39","slug":"patron-szkoly","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/?page_id=392","title":{"rendered":"Patron Szko\u0142y"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Henryk Sienkiewicz (1846 – 1916)  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017byciorys:<\/strong>
Henryk Sienkiewicz, pseud. Litwos – pisarz i publicysta, jeden z najpoczytniejszych pisarzy polskich w skali \u015bwiatowej. W latach 1869-72 by\u0142 publicyst\u0105 „Przegl\u0105du Tygodniowego”, od 1872 r. wsp\u00f3\u0142redaktorem „Niwy”  w latach 1882-87 redaktorem „S\u0142owa”. Wyst\u0119powa\u0142 przeciw antypolskiej polityce rz\u0105du niemieckiego (by\u0142 inicjatorem i wydawc\u0105 mi\u0119dzynarodowej ankiety „Prusse et Pologne” 1909).
Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142 w Szwajcarii jako prezes Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. By\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Kasy im. Mianowskiego, w latach 1899-1900 prezesem Kasy Literackiej Warszawskiej. Odby\u0142 m.in. podr\u00f3\u017ce
do USA 1876-78 („Listy z podr\u00f3\u017cy do Ameryki” 1878) i do Zanzibaru w latach 1890-91 („Listy z Afryki” 1892). W roku 1900 zosta\u0142 uczczony jubileuszem 30-lecia tw\u00f3rczo\u015bci (w darze od narodu otrzyma\u0142 maj\u0105tek Obl\u0119gorek pod Kielcami). W 1905 r. otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107:<\/strong>
<\/strong><\/em>
1. Nowelistyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnej tw\u00f3rczo\u015bci g\u0142\u00f3wnie nowelista, tw\u00f3rca najbardziej wyrazistych w literaturze epoki obraz\u00f3w niedoli ch\u0142opa – osaczonego przez dzia\u0142aj\u0105cych r\u0119ka w r\u0119k\u0119 dw\u00f3r, plebani\u0119 i urz\u0119dnik\u00f3w carskich („Szkice w\u0119glem” 1880), zmuszonego do walki za cudz\u0105 spraw\u0119 („Bartek Zwyci\u0119zca” 1882), gin\u0105cego na obczy\u017anie w poszukiwaniu chleba („Za chlebem” 1880). Uwag\u0119 swoj\u0105 Sienkiewicz po\u015bwi\u0119ci\u0142 tak\u017ce problemom dziecka marnuj\u0105cego talenty z braku warunk\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci edukacji („Janko Muzykant” 1880), uciskanego przez zaborcz\u0105 szko\u0142\u0119 („Z pami\u0119tnika pozna\u0144skiego nauczyciela” 1879). Osobn\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 nowele ameryka\u0144skie, pi\u0119tnuj\u0105ce zag\u0142ad\u0119 Indian („Sachem” 1889), obrazuj\u0105ce niedol\u0119 wygna\u0144cz\u0105 i patriotyczn\u0105 nostalgi\u0119 („Latarnik” 1882).<\/p>\n\n\n\n

2. Powie\u015bci historyczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zyska\u0142 s\u0142aw\u0119 jednego z najwi\u0119kszych tw\u00f3rc\u00f3w prozy polskiej i \u015bwiatowej jako autor powie\u015bci historycznych pisanych „ku pokrzepieniu serc”. W cyklu zwanym „Trylogi\u0105” („Ogniem i mieczem”, t. 1-3 1884, „Potop”, t. 1-6 1886 – film J. Hoffmana 1974, „Pan Wo\u0142odyjowski”, t. 1-3 1887-88 \u2013 film J. Hoffmana 1969) zawar\u0142 niezwykle barwny i sugestywny, cho\u0107 wyidealizowany i jednostronny, obraz \u017cycia i wydarze\u0144 dziejowych w Polsce XVII w. (w dobie wojen kozackich, najazdu szwedzkiego, wojny z Turcj\u0105 – 1648-72).<\/p>\n\n\n\n

W powie\u015bci „Krzy\u017cacy” (t. 1-4 1900, film A. Forda 1960) da\u0142 wspania\u0142\u0105 wizj\u0119 zmaga\u0144 rycerskiej Polski z zakonem krzy\u017cackim a\u017c do zwyci\u0119stwa w bitwie pod Grunwaldem; w powie\u015bci z czas\u00f3w Nerona „Quo vadis” (t. 1-3 1896) ukaza\u0142 duchowy tryumf chrze\u015bcija\u0144stwa nad przemoc\u0105 imperium rzymskiego.<\/p>\n\n\n\n

3. P\u00f3\u017ana tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Sienkiewicza:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z powie\u015bci Sienkiewicza o tematyce wsp\u00f3\u0142czesnej („Rodzina Po\u0142anieckich”, t. 1-3 1895, pamflet na rewolucj\u0119 1905 „Wiry”, t. 1-2 1910) \u017cywotno\u015b\u0107 zachowa\u0142 portret arystokraty dekadenta w „Bez dogmatu” (t. 1-3 1891); ponadto powie\u015bci historyczne „Na polu chwa\u0142y” (1906) i „Legiony” (1918, nie uko\u0144czona), popularna powie\u015b\u0107 dla m\u0142odzie\u017cy „W pustyni i w puszczy” (1911, film W. \u015alesickiego 1973), opowiadania, utwory sceniczne („Zag\u0142oba swatem”, wyst. 1900), publicystyka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Henryk Sienkiewicz (1846 – 1916)   \u017byciorys:Henryk Sienkiewicz, pseud. Litwos – pisarz i publicysta, jeden z najpoczytniejszych pisarzy polskich w skali \u015bwiatowej. W latach 1869-72 by\u0142 publicyst\u0105 „Przegl\u0105du Tygodniowego”, od 1872 r. wsp\u00f3\u0142redaktorem „Niwy”  w latach 1882-87 redaktorem „S\u0142owa”. Wyst\u0119powa\u0142 przeciw antypolskiej polityce rz\u0105du niemieckiego (by\u0142 inicjatorem i wydawc\u0105 mi\u0119dzynarodowej ankiety „Prusse et Pologne” 1909).Po wybuchu …wi\u0119cej<\/b><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=392"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91125,"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/392\/revisions\/91125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp1slupsk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}